श्रीजींचे शिवस्वरूप दर्शन

by Manohar G Kulkarni | Oct 9, 2026 | Uncategorized

श्रीप्रभुंचे दर्शन घेता । शिवस्वरूप दिसे सर्वथा ।
भस्म चर्चीले कपाळा । गळा रुद्राक्षांच्या माळा ॥

श्रीप्रभूंचे दर्शन घडताच साधकाचे अंतःकरण एकाग्रतेच्या एका अलौकिक अवस्थेत लीन होते. चित्तवृत्ती निरोधित होऊन काही क्षणांतच प्रत्यक्ष देवाधिदेव महादेव श्री शिवांचेच दर्शन घडत असल्याचा साक्षात्कार होतो. भगवान शंकरांच्या जटांमधून प्रवाहित होणारी पतितपावनी गंगा जशी जनसामान्यांचे पापक्षालन करून त्यांना पावन करते, तसेच श्रीप्रभूंनी आपल्या अथांग ‘ज्ञानगंगेच्या’ माध्यमातून असंख्य भक्तांचा आणि पामर जीवांचा उद्धार केला आहे व अविरत करत आहेत. त्या ज्ञानगंगेतील एक अत्यंत पावन आणि प्रवाही धारा म्हणजे त्यांनी निरूपित केलेले ‘वेदान्त तत्त्वज्ञानावरील प्रवचने’ होत.
संसारात लिप्त असलेला जीव (भक्त) श्रीप्रभूंच्या चरणी अनेकविध याचना घेऊन येतो—कोणाला सांसारिक व भौतिक सुखांची अभिलाषा असते, तर कोणाला व्यावहारिक व अध्यात्मिक मनोकामनांची सिद्धी हवी असते. या संसाररूपी दुस्तर भवसागरातून तरून जाण्यासाठी साधक सदैव श्रीप्रभूंच्या आश्रयाला येत असतो. कारुण्याचा सागर असलेले श्रीप्रभू भक्तांच्या या सर्व मागण्या निरनिराळ्या मार्गांनी पूर्ण करतात. भक्तांचे मनोरथ पूर्ण करताना त्यांच्या जन्मोजन्मांचे क्लेश, कष्ट आणि विपदा श्रीसद्गुरू स्वतःवर ओढवून घेतात. भक्तांचे ते सर्व ताप-दुःख भगवान नीलकंठाप्रमाणे हलाहल विष म्हणून स्वतः प्राशन करतात आणि आपल्या अंतरात सामावून घेतात. एवढा क्लेश सोसूनही श्रीप्रभूंची वृत्ती सदैव शांत, प्रसन्न आणि स्थिर असते; ही शांतता जणू शिवशंकरांनी मस्तकावर धारण केलेल्या शीतल चंद्रकलेचेच प्रतीक आहे.
भगवान शंकर जितके उग्र आणि रुद्ररूप वाटतात, तितकेच ते ‘आशुतोष’ (अत्यंत अल्प उपचाराने तात्काळ प्रसन्न होणारे) आहेत. केवळ भक्तीने केलेला नवस किंवा एक आर्त हाकही त्यांना प्रसन्न करण्यास पुरेशी असते. अगदी तसेच, आमचे श्रीसद्गुरूही असीम दयाळू आणि भक्ताभिमानी आहेत. ज्या ज्या साधकांनी श्रीप्रभूंच्या चरणी अनन्यभावाने आत्मसमर्पण केले आहे, त्यांना श्रीप्रभूंच्या वदनावरील ‘मंद, आश्वस्त स्मितहास्याचा’ अनुभव नक्कीच आला असेल. ते मंदस्मित भक्ताला निरंतर अभय देत असते— “भिऊ नकोस, मी सदैव तुझ्या पाठीशी आहे!”
याच अलौकिक कृपेचे वर्णन करताना साधक अंतःकरणातून गाऊन उठतो:
“प्रेम नजर प्रभु की है मुझ पर, सुख पाता हूँ झोली भरकर।”
श्रीप्रभूकडे असलेली ‘अतींद्रिय ज्ञानदृष्टी’ म्हणजे प्रत्यक्ष शिवाचा त्रिनेत्रच (तीसरा डोळा) होय. या ज्ञानदृष्टीच्या तेजाने श्रीप्रभू आपल्या भक्तांना मोहाच्या निद्रेतून निरंतर जागृत (सावधान) ठेवतात. या दिव्य ज्ञानदृष्टीच्या आणि संघटनकौशल्याच्या बळावरच श्रीप्रभूंनी माणिकनगरचा सर्वांगीण आणि अलौकिक विकास घडवून आणला, तसेच ‘सकलमत संप्रदायाचा’ ज्ञानध्वज सातासमुद्रापार फडकावून त्याचा जगभर विस्तार केला.
कैलासनाथ भगवान देवाधिदेव श्रीशंकर आणि भगवंताचे सगुण साकार स्वरूप परमपूज्य श्री सद्गुरू ज्ञानराज माणिकप्रभु महाराज हे दोन वेगळे रूप नसून एकाच अद्वितीय परम तत्त्वाची दोन रूपे आहेत.
अशा या ज्ञानघन, शिवस्वरूप श्रीप्रभूंच्या चरणी अनंत कोटी प्रणाम!

प्रभु का बाल रूप

by Manohar G Kulkarni | Jul 30, 2026 | Uncategorized

कोमल कोमल पग से प्रभु आँगन में खेल रचाते थे,
देखने प्रभु का बाल रूप भगवान भी छुपकर आते थे।

वृंदावन का कृष्ण भयो है, हर नर-नारी कहते थे,
बाल प्रभु को गोद में लेकर उसकी बलैया लेते थे।

कहता कोई राम रूप है, दस्तगीर कोई कहता है,
जैसा भाव प्रकट होता, प्रभु उसी रूप में होते हैं।

छवि देखकर प्रभु की सारे , कष्ट दूर हो जाते हैं,
खेल-खेल में कई दिनों तक प्रभु गुप्त ही रहते हैं।

मन्नत सबकी पूरी होती, खाली ना कोई जाता है,
हर मर्ज की दवा प्रभु है, उसका माणिक नाम है।

धन्य हुआ कल्याण ग्राम और पावन हो गई भूमि है,
धन्य हुई ये मिट्टी, जिसमें प्रभु नाम की खुशबू है।

श्रीप्रभुनाम घ्यावे

by Manohar G Kulkarni | Jul 21, 2025 | Uncategorized

रीध्दीसिद्धी दाता श्री एकदंता
आरंभ करीतो तव नाम घेता।
नमु तुला भगवती श्री भवानी
नमस्कार माझा तुझ्याच चरणी ।।१।।

हृदयी स्मरोनी प्रभु माणिकाला
आरंभ करीतो शुभ लेखनाला।
कर्ताकरवीता प्रभु माणिकेश
तुझीच भक्ती करीतो विषेश।।२।।

मनोहर बया दोघेही धन्य झाले
प्रत्यक्ष श्रीदत्त स्वप्नात आले।
तया रामनवमीस दृष्टांत झाला
सदा वंदितो माणिकाच्या पदाला।।३।।

मुखाने सदा श्रीप्रभुनाम घ्यावे
सदा संकटी श्रीप्रभु नित्य धावे।
अहंभाव सारा सोडुन द्यावा
जवळी करावी प्रभुनाम सेवा।।४।।

सदैव प्रभुरुप मनी स्मरावे
प्रभु पदासी सदा लीन व्हावे।
प्रभुभक्त तू काय चिंता वहासी
प्रभु घेई जवळी निजबालकासी।।५।।

सदा कर्म करिता प्रभु नाम घ्यावे
सेवेत प्रभुच्या सदा सिद्ध व्हावे।
मिळेना पुन्हा जन्म हा मानवाचा
जगी धन्य तो दास श्रीमाणिकाचा।।६।।

उध्दार करण्या जगी मानवाचे
प्रभु पातले ग्राम कल्याण साचे।
संतोष वाटे अवघ्या जनाला
जगी धन्य तो दास श्रीमाणिकाचा।।७।।

प्रभूस माझ्या माझीच चिंता
प्रभूवीनण वाली नसे कोणी आता।
चरणी प्रभूंच्या चला ठेवु माथा
जगी धन्य तो दास श्रीमाणिकाचा।।८।।

सदाशिव होवोनि काळंभटासी
प्रभु दाखवी रुप निजबालकासी।
मनी ध्यास राहो प्रभूंच्या पदाचा
जगी धन्य तो दास श्रीमाणिकाचा।।९।।

नसे भिन्न ती शर्करा आणि गोडी
तसे श्रीप्रभु आणि भक्ताची जोडी।
जयाच्या शिरी वरदहस्त प्रभुचा
जगी धन्य तो दास श्रीमाणिकाचा।।१०।।

अरे नासका नासका देह सारा
नको वाढवू हा फुकाचा पसारा।
सदा ध्यास राहो प्रभुच्या पदाचा
जगी धन्य तो दास श्रीमाणिकाचा।।११।।

करी श्रीहरी बोध त्या अर्जुनाला
चुकेना कधी कर्म ते मानवाला।
प्रभुनाम प्रेमे हृदयी धरावे
सदा सर्वदा त्या प्रभुला स्मरावे।।१२।।

गोविंद नामे सखा जो प्रभुचा
सजीव झाला तया साद देता।
अचंभित होवोनि ग्रामस्थ पाहे
सदा सर्वदा त्या प्रभूला स्मरावे।।१३।।

जगी जन्मला मृत्यू त्यासी टळेना
तुझा मी पणा हा तरीही सुटेना।
प्रभु कीर्तनी दंग होवुन जावे
सदा सर्वदा त्या प्रभुला स्मरावे।।१४।।

हृदयीं जयाच्या प्रभु राम आहे
सन्मुख प्रभुच्या उभा नित्य राहे।
चिरंजीव होवोनि भक्तास पावे
सदा सर्वदा त्या प्रभुला स्मरावे।।१५।।

असे शोभला मेखला श्री प्रभुला
मना वाटले भेटलो त्या हरीला।
लिला प्रभुच्या मज वर्णवेना
प्रभूवीण मजला कोणी असेना।।१६।।

पहा श्रेष्ठ तो भक्त श्री पुंडलिक
तया कारणे श्रीप्रभु धाव घेत।
उभा चंद्रभागेतटी देवराणा
प्रभूवीण मजला कोणी असेना।।१७।।

भक्तांस करीती प्रभु बोध एक
सकलमताचा पंथ सुरेख।
आत्मा तो सर्वांतरी एक जाणा
प्रभूवीण मजला कोणी असेना।।१८।।

बहु गोड रे नाम श्री माणिकाचे
मुखी बोलता सुख होईल साचे।
नामाविना व्यर्थ हा देह जाणा
प्रभूवीण मजला कोणी असेना।।१९।।

प्रभूवीण नाही मिळे आत्मज्ञान
तुकाराम धनगर असे भाग्यवान।
घोंगडी श्रीप्रभुची मज वर्णवेणा
प्रभूवीण मजला कोणी असेना।।२०।।

गंगा शिरी घेतली त्या शिवाने
उचलुन गोवर्धन धरीला हरीने।
हरीहराचे प्रभु रुप माना
प्रभूवीण मजला कोणी असेना।।२१।।

किती धन्य तो भक्त दयालदास
प्रभु भेटले राम होवोनि त्यास।
भक्ताविना मन प्रभुचे रमेना
प्रभूवीण मजला कोणी असेना।।२२।।

भीमाबाईचा भाव जाणोनी मनीचा
प्रभु योजिती त्यास उपाय साचा।
देशील कवड्या मजला तु आठ
होईल पुत्र तुजला तितुकीच नीट।।२३।।

माता बयंबा होई चकीत
श्रीदत्त रुप प्रभु दाखवीत।
दिसे षड्भुजा भस्म धारी शरीरी
रुद्राक्ष माळा कंठी विहारी।।२४।।

अति कष्टी होता हा संग्रामराव
उदर पीडिचा त्या सुचेना उपाव।
येवुनी स्वप्नी महादेव बोले
प्रभुचरण तिर्थ तु घ्यावेसी भले।।२५।।

आबाचार्य होते प्रभुभक्त थोर
प्रभुचीच सेवा असे ध्यास फार।
तया भेटण्या श्रीप्रभु प्रगट झाला
नमस्कार माझा प्रभुच्या पदाला।।२६।।

चंदनापरी देह अवघा झिजावा
सेवेत प्रभुच्या उभा जन्म जावा।
प्रभुपाठी असता भिती कशाला
नमस्कार माझा प्रभुच्या पदाला।।२७।।

अरण्यात नांदे बलभीम मुर्ती
जाज्वल्य उग्र असे ज्याची कीर्ती।
प्रभु कारणे अंजनीपुत्र धावे
अचंबित होवूनी ग्रामस्थ पाहे।।२८।।

अवतार शिवाचा असे खंडेराव
मैलार क्षेत्री जयाचाच ठाव।
प्रभु जन्मीचा होई दृष्टांत जेथे
सदा वंदितो भक्त भूमीस तेथे।।२९।।

प्रभुच्या पदा सर्वदा मोक्ष प्राप्ती
कदापी नसोडी तयाचीच भक्ती।
मिळे ज्ञान वैराग्य एकेची ठाई
नमस्कार तुजला गुरु माणिकाई।।३०।।

प्रभु मंदिरी चंदनाचा सुगंध
येथे राहतो भक्त भजनात दंग।
भक्तासी अपल्या प्रभु पार नेई
नमस्कार तुजला प्रभु माणिकाई।।३१।।

प्रभु मंदिर

by Manohar G Kulkarni | Apr 27, 2025 | Uncategorized

प्रथम वंदूनि श्रीगणपती
दिधली जयाने सुमती
अपार कृपा मजवरती
लागलो प्रभुपदी

नमन करतो वागेश्र्वरी
जीची सत्ता चराचरी
ती बैसोनि जिव्हाग्री
कथन करी

सदगुरु चरणी वंदन
तेचि माझे पंचप्राण
वाटे मज आनंदभुवन
या अवनीवरी

दयाघन प्रभुचे मंदिर
अनेक भक्तांचे माहेर
नित्य करिती येरझार
भाव भक्तीनें || १ ||

मंदिराची एकेक पायरी
भेदातीत सान थोरी
करवून घेई तयारी
नवविधा भक्तीची || २ ||

प्रभुच्या मंदिरी सहाण
उगाळा भक्तीचे चंदन
मंद प्रभुनामाचे लेपन
भाळी धरा || ३ ||

प्रभुच्या मंदिराचा कळस
जशी वारकरीडोईची तुळस
सकल ऐश्वर्य विनासायास
देखता लाभे || ४ ||

प्रभुमंदिरी भजनाचे सूर
अहंकार होई चकनाचूर
माणिक नाम अतिमधूर
चाखो जाता || ५ ||

प्रभुमंदिर काशी विश्वेश्वर
भस्मधारी नांदे शंकर
गंगा धरली जटेवर
तोच प्रभु माझा || ६ ||

श्रीप्रभुच्या मंदिरी मंद
दरवळे भक्तीचा सुगंध
सुभट सकलमत पंथ
नांदतसे सहज || ७ ||

चैतन्याची जी आभा
दत्तलोकाची तीच शोभा
त्यात विश्वंभर उभा
अभय कराने || ८ ||

प्रभुमंदिरी दिव्य अनुभुती
नित्य येई भक्तांना प्रचिती
निर्विकार प्रभुची मुर्ती
नयनी दिसे || ९ ||

मंदिरात वसे माझा कैवारी
भक्तासाठी धावे सत्वरी
शरण जावे झडकरी
तया चरणी || १० ||

प्रभुमंदिरी गोपाळांचा मेळा
दर्शन देई कृष्ण सावळा
स्वर्गात नाही गोपाळ काला
माणिकनगरी नित्य मिळे || ११ ||

मला श्री माणिकप्रभु दिसले

by Manohar G Kulkarni | Apr 22, 2025 | Uncategorized

नामामृत हे कानावर पडले
मला श्री माणिकप्रभु दिसले

दत्तगुरुंची अवघी माया
मानवरुपी धरली काया
बयादेवीच्या उदरा मधुनी देवच अवतरले

गुरुगंगा विरजेचा संगम
तेथ वसविले माणिक धाम
प्रभु स्पर्शाने या भुमीचे नंदनवन झाले

सगुण भक्तींने भजता प्रभुला
उचलून घेई प्रभु भक्ताला
चैतन्याचा जिथे सोहळा नित्य नवा चाले

मला श्री माणिकप्रभु दिसले
जय गुरू माणिक नामामृत हे कानावर पडले
मला श्री माणिकप्रभु दिसले